Mazurska chata podcieniowa w Kadzidłowie

"W tym miejscu czas jakby się zatrzymał ..." drewniana chałupa podcieniowa, typowa dla Mazur, świadcząca o kunszcie cieśli z tych terenów. Tego typu chałupy stawiano na przełomie XVIII i XIX w. Jest ich już niewiele, oryginalne znajdziemy tylko cztery m.in: w skansenie w Olsztynku (z Nowej Różanki) i w Osadzie Kulturowej w Kadzidłowie (z Warnowa).

Przenieś się w czasy XIX-wiecznych Mazurów

Wyposarzenie chaty

Cechą charakterystyczną chałup podcieniowych są szczyty modelowane za pomocą układu desek i obramowania. Nad dachem wystawał duży profilowany pazur, również ozdobIone wycięciami są okiennice i drzwi.

Bardzo interesujące jest wnętrze i wyposażenie takiej chałupy, oczywiście to co się w niej znajdowało uzależnione było od zamożności właścicieli. Charakterystyczne też jest to, że kuchnia była ciemna (bez okna). Wyposażenie chałup zależne było od zamożności gospodarzy.

 Mazurska spożarniaMazurska kuchnia

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Salon z aneksem kuchennym w mazurskim wydaniu

Do chaty wchodzi się przez sień, dalej jest duża izba, w której przyrządzano i spożywano posiłki, sypiano, (odpowiednik dzisiejszego salonu z aneksem kuchennym), służyła również jako pomieszczenie dziennego pobytu, znajduje się w niej również komora i zapiecek.

Salon w chacie mazurskiejKuchnia w mazurskiej chacie

 

 

 

 

 

 

 

Umeblowanie, to oczywiście łóżka, biedniejsi ludzie mieli proste drewniane prycze, a zamożniejsi duże łoża nawet z baldachimem (podniebziem). Spano również na ławach skrzyniowych tzw. ślubankach, gdzie przechowywano pościel, niemowlaki miały kołyski, dziadkowie zaś sypiali na zapiecku.


Naczynia Piec

 

 

 

 

 

 

W izbie znajduje się ogromny piec. Pod oknem stawiano stół, przy którym były malowane ławy i krzesła tzw. zydle ozdobione ażurowymi motywami serduszek, koniczynek itp. Naczyń do spożywania posiłku nie było wiele, ponieważ rodzina jadła wspólnie z jednej glinianej miski drewnianymi łychami.

Ubrania przechowywano w skrzyniach, a w późniejszych czasach zastąpiono je komodami i szafami pięknie zdobionymi, a w XIX w. przybyły kredensy, które przyozdabiano koronkami i firankami.

 Moździerz Kredens

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Podziwu godne jest wyposażenie takiej chaty w różnego rodzaju sprzęt gospodarstwa domowego np.: w obieraczkę do ziemniaków, pralkę z bębnem i rączką.

Łapka na muchyPrslks

 

 

 

 

 

 

             Pierwsze pralki bębnowe z "napędem" ręcznym                                                   Muchołówka

A jak żyli ówcześni mieszkańcy takiej chałupy?

Otóż do 1945 roku np. nie znano zwyczaju łamania się opłatkiem wigilijnym, a przed Bożym Narodzeniem wieszano wieniec adwentowy pleciony z gałęzi choinki, który zdobiono wstążkami i świeczkami i zawieszano w pokoju pod sufitem. Choinki zaczęto stroić w domach dopiero około 1910 r .W ostatni dzień roku urządzano "psotowanie", zatykano kominy, malowano szyby itp. Po nowym roku natomiast ubrani w maski kóz, baranów, niedźwiedzi, chodziły zespoły przebierańców, zwanych Napierkami, Klonami, Szymonami. Wierzono w czarownice, które mogły np. odebrać krowom mleko, rzucać uroki, w związku z tym przestrzegano szereg zakazów i nakazów, by się przed nimi ustrzec. To tylko mały wycinek z życia ówczesnego mieszkańca takiej chałupy.

ChataSzkola

 

 




 

 

 

kategoria: Atrakcje dla Dzieci na Mazurach     0 komentarze

Dodaj komentarz